The Thong Method

But now it seems that physicist Le Duc Thong’s actual method may have been simply an egregious habit of clicking on the “cut” and “paste” keys. Evidence of plagiarism has caused six scientific journals to retract or reject seven papers bearing Thong’s name in the past two years. In one instance, he apparently copied an entire article and presented it as his own. Several colleagues—including Thong’s wife—say he attached their names to his work without their knowledge or consent. At the age of 31, Thong can kiss his career goodbye.

The tale would be pathetic anywhere, but it’s particularly sad for Vietnam. An American, Italian or Japanese scientist, say, who is accused of such ethical misconduct would be considered an outlier and a scoundrel. But in a developing nation, Thong’s misdeeds stain the reputation of the Vietnamese physics field, said, Dr. Cao Huy Thien, vice director of the Ho Chi Minh City Institute of Physics, which had employed Thong until he was forced to resign.

Precisely how Thong’s rich pattern of misdeeds surfaced is not clear. His research specialty, including his discredited “method,” concerned the esoteric field of “the fine-structure constant”—whatever that means. Readers of peer-reviewed journals such as “Astrophysics and Space Science” may have simply recognized long passages that looked familiar—perhaps identical to their own original work.

It’s fair to wonder whether Thong also used such shortcuts to achieve his prior academic success. Contrary to the old saying, cheaters sometimes prosper, and sometimes do so for many years.

Academics in the West, who in the past relied on a honor system to discourage cheating and came down hard in the rare occasions that it was discovered, have for more than a decade recognized the ease with which computers and the Internet enables students, researchers, journalists and others to appropriate the work of others and present it as their own. Cutting-and-pasting is hallmark example of the how the Internet has accelerated the creative—no, make that the production process. These tools also served a corrupt cottage industry in which university students paid for the production of academic papers that were little more than cut-and-paste jobs.

As signs of plagiarism proliferated, professors turned the digital technology against such cheating. Like a supercharged Google, sophisticated search technology can compare a student’s or for that matter a professor’s work to a vast database of published literature and sniff out both verbatim copies and work that seems suspiciously familiar.

Academics need to be vigilant in policing their own. The same holds true for leaders in my field, journalism. In recent years, incidents of plagiarism and outright fiction in American journalism rightly brought several careers to an ignominious end.

Much as Vietnam’s scientific community is now sighing over the misdeeds of Le Duc Thong, American journalists were dismayed and outraged by the notorious case of Jayson Blair, a young reporter at the proud, mighty New York Times. Gradually, the credibility of his work came under scrutiny. Although one editor wrote a memo suggesting that Blair wasn’t trustworthy, higher-ranking editors assigned him to prominent stories. Perhaps it was just a coincidence, the reasoning went, when one of his stories closely mirrored an article by a young reporter at another paper. After some supposed “scoops” on a sensational serial killer case—and denunciations from law enforcement brass that the Times stories were simply wrong—suspicion that Blair was relying on bad sources gradually gave way to fact that he was relying on his own imagination.

The particular circumstances of Blair’s rise and fall also led to the resignations of the New York Times top two editors. They were blamed, in part, for creating the atmosphere that enabled Blair to thrive, at least temporarily, and bring shame to the institution. The scandal and others served to raise questions and encourage scrutiny elsewhere in the profession. A seemingly successful newspaper columnist in California’s state capital quit in a huff after an internal investigation determined that on a number of occasions she had passed off fiction as fact for at least a few years. A former colleague of mine at the Los Angeles Times, a reporter who had covered combat in Afghanistan, would lose his job after he was found to have fabricated elements of a colorful story that outraged a college town.

Should Thong’s ethical lapses have been sensed earlier? “ Thong was never serious about doing scientific research despite advice and even warning from his seniors,” Dr Nguyen Mong Giao, vice president of HCMC-based Hung Vuong University, told Tuoi Tre. Yet Giao is also reported to have helped Thong land a job. Thong used Gia’s name on three articles, two of which have been retracted by journals and another that hasn’t been – not yet, anyway.

Figures like Le Duc Thong and Jayson Blair, presumably bright young men with deeply flawed characters, always raise the same question: Why did they do it? What were they thinking? What made them think they could get away with it?

Stories about purveyors of fraud—facsimiles in one case, falsehoods in another—are best viewed as cautionary tales. The story, in the end, is the ugly truth.

Phương pháp của Thông

Nhưng giờ đây dường như phương pháp thật sự mà nhà vật lý học Lê Đức Thông có lẽ đã áp dụng chỉ đơn giản là thói quen xấu xa ấn chuột lên phím “cắt” và “dán”. Những bằng chứng cho thấy có chuyện đạo văn đã khiến sáu tạp chí khoa học rút hoặc từ chối bảy bài viết mang tên Thông trong vòng hai năm qua. Một trong số đó dường như được Thông sao chép nguyên vẹn rồi bảo là của mình. Một vài đồng nghiệp của anh ta – trong đó có cả vợ anh ấy – nói rằng Thông tự ý thêm tên của họ vào các bài viết của mình. Giờ đây Thông đã có thể nói lời tạm biệt với sự nghiệp nghiên cứu của mình ở độ tuổi 31 này được rồi.

Ở một nơi nào khác, câu chuyện đạo văn này đã là đáng buồn thì ở Việt Nam nó lại càng đáng buồn hơn. Một nhà khoa học người Mỹ, Ý hay Nhật nào đó nói rằng ai bị cáo buộc vi phạm đạo đức nghiên cứu như thế sẽ bị xem là kẻ ngoài lề hay thậm chí là tên vô lại. Ở một quốc gia đang phát triển như Việt Nam, hành vi vi phạm đạo đức của Thông làm ô uế danh tiếng của cả nền Vật Lý quốc gia, theo như lời của Tiến sĩ Cao Huy Thiện, Viện phó Viện Vật Lý TPHCM, người đã giúp thông về làm ở viện để rồi sau đó anh ta bị buộc phải rời khỏi nơi ấy.

Làm thế nào mà những vi phạm đạo đức của Thông bị phát hiện vẫn còn chưa rõ ràng. Chuyên ngành nghiên cứu của anh ta, kể cả “phương pháp” đã bị chứng minh là sai, liên quan đến lĩnh vực rất chuyên sâu là “hằng số cấu trúc tinh tế” – ý nghĩa thật sự của cụm từ này là gì cũng được. Độc giả của những tạp chí theo cơ chế bình duyệt như “Vật Lý Thiên Văn và Khoa Học Không Gian” có lẽ cũng đã nhận thấy những đoạn văn dài trông quen quen – nhiều khả năng giống y như công trình nghiên cứu gốc của họ.

Chúng ta có cơ sở nghi ngờ chuyện Thông cũng đã sử dụng những “quãng đường tắt” như thế để đạt được những thành công học thuật trước đây. Ngược với ngạn ngữ cổ xưa, những kẻ lừa dối đôi khi lại thành công và có khi lại thành công trong nhiều năm.

Học giả phương Tây, những người trong quá khứ dùng tiêu chuẩn danh dự để đẩy lùi gian lận và thường đối mặt rất nhiều khó khăn trong những trường hợp hiếm hoi bị phát hiện vi phạm, đã nhận ra chuyện máy tính và Internet đã giúp sinh viên, các nhà nghiên cứu, nhà báo và những người khác ăn cắp công trình của ai đó rồi nói là của mình dàng dễ như thế nào trong hơn một thập kỷ qua. Cắt và dán là ví dụ điển hình minh họa cho việc Internet đã thúc đẩy những ý tưởng sáng tạo như thế nào – à quên, hãy gọi những ý tưởng ấy là quá trình sản xuất công nghiệp. Những công cụ này còn phục vụ cho một lĩnh vực sai trái khác, ở đó sinh viên đại học được thuê viết hộ tiểu luận, công việc vốn chẳng hơn gì chuyện cắt-dán cả.

Khi mà dấu hiệu đạo văn ngày càng sinh sôi nảy nở thì các giáo sư đại học quyết định dùng công nghệ để đối phó với vấn nạn ấy. Hoạt động giống công cụ tìm kiếm mạnh mẽ như Google, công nghệ tìm kiếm tinh xảo có khả năng so sánh một công trình của sinh viên hay giảng viên với một cơ sở dữ liệu khổng lồ bao gồm các tài liệu đã được xuất bản và sau đó chỉ ra những công trình vốn được sao chép nguyên bản hay trông quen quen một cách đáng ngờ.

Các học giả cần phải hết sức thận trọng trong việc giám sát các công trình của mình. Điều này cũng đúng với những lãnh đạo làm trong lĩnh vực báo chí của tôi. Trong những năm gần đây, những trường hợp đạo văn và bịa chuyện trắng trợn trong làng báo Mỹ đã khiến sự nghiệp của nhiều người phải kết thúc trong bẽ bàng.

Cũng tương tự như cộng đồng khoa học Việt Nam đang thở dài trước những vi phạm đạo đức của Lê Đức Thông, cánh báo chí Mỹ đã từng thất vọng và phẫn nộ về vụ đạo văn nổi tiếng của Jayson Blair, một phóng viên trẻ của tờ báo lớn và cao ngạo New York Times. Dần dà, độ tin cậy các bài viết của anh ta đều bị săm soi kỹ lưỡng. Mặc cho một biên tập viên từng viết đề xuất nói rằng Blair không đáng tin cậy, những biên tập viên ở cấp cao hơn vẫn giao cho anh ta viết những đề tài quan trọng. Có lẽ là do tình cờ mà nghi ngờ đã trở thành hiện thực khi một trong số các bài viết của anh ta rất giống với một bài báo của một phóng viên ở một tờ báo khác. Sau khi Blair công bố một vài “thông tin sốt dẻo” về một vụ án giật gân giết người hàng loạt – cũng như sau khi giới hành pháp lên tiếng cho rằng những bài viết của tờ New York Times là hoàn toàn sai – thì những ngờ vực về việc phóng viên này dùng nguồn tin không xác thực dần dần nhường chỗ cho một sự thật rằng anh ta chỉ bịa chuyện mà thôi.

Những khoảnh khắc nổi lên rồi chìm nghỉm của phóng viên Blair còn khiến cho 2 biên tập viên hàng đầu của tờ New York Times phải từ chức. Họ bị quy trách nhiệm vì góp phần tạo ra môi trường để Blair phát triển, ít nhất là trong thời gian ngắn, và làm bẽ mặt tờ báo. Vụ bê bối này và những vụ khác nữa đã đặt ra nhiều câu hỏi cũng như khuyến khích hơn nữa quá trình giám sát chặt chẽ trong nghề báo. Một cây bút có vẻ thành công thuộc một tờ báo đóng ở thủ phủ bang California đã phải nghỉ việc trong bực tức sau khi cuộc điều tra nội bộ của báo khẳng định cô ta đã nhiều lần bịa đặt trong khoảng thời gian ít nhất là vài năm. Một đồng nghiệp trước đây của tôi tại tờ Los Angeles Times, vốn là một phóng viên đưa tin về chiến tranh ở Afghanistan, bị mất việc sau khi anh ta bị phát hiện đã hư cấu nhiều tình tiết của một bài báo văn hoa khiến cả một làng đại học nổi trận lôi đình.

Lẽ ra hành vi dối trá của Thông phải được phát hiện sớm hơn chứ? “Thông chưa bao giờ nghiêm túc trong nghiên cứu khoa học mặc cho những lời khuyên và thậm chí là cảnh báo từ những người đi trước,” Tiến sĩ Nguyễn Mộng Giao, phó hiệu trưởng trường đại học Hùng Vương có trụ sở chính tại TPHCM, nói với Tuổi Trẻ. Có thông tin còn cho rằng TS Giao đã hỗ trợ thông tìm việc làm. Thông đã sử dụng tên của TS Giao trong 3 bài báo, 2 trong số đó đã bị các tạp chí rút xuống và bài còn lại thì vẫn còn – dù sao thì vẫn chỉ là chưa bị rút.

Những người như Lê Đức Thông và Jayson Blair, những người trẻ tuổi được xem là thông minh nhưng lại có vấn đề sâu thẳm trong nhân cách, luôn làm dấy lên những câu hỏi quen thuộc: Tại sao họ làm như vậy? Họ đang nghĩ gì lúc đó vậy? Điều gì khiến họ nghĩ rằng họ có thể thoát tội?

Chuyện về các cá nhân gian lận – có trường hợp là sao chép, có trường hợp lại gian dối – tốt hơn hết nên được xem như những câu chuyện mang tính cảnh báo. Cuối cùng thì đọng lại trong câu chuyện chỉ là sự thật xấu xí mà thôi.